不定积分的第二换元法 小象实战讲义 · 人工智能数学基础
上一节我们学习了第一换元法(凑微分法),其核心在于“凑”出一个中间变量。本节课我们将学习另一种强有力的积分工具——第二换元法。它通过引入一个全新的变量代换,将复杂的被积表达式转化为我们熟悉的基本积分形式,是处理含有根号、平方和差等特殊结构积分的利器。掌握它,你将能求解更多类型的原函数。
💡 核心导读 本节我们将深入探讨第二换元法,你将学到:
方法原理 :理解“设 x = ϕ ( t ) x = \phi(t) x = ϕ ( t ) ”这一反向代换的核心思想与操作步骤。三角换元套路 :掌握针对 a 2 − x 2 \sqrt{a^2 - x^2} a 2 − x 2 、a 2 + x 2 \sqrt{a^2 + x^2} a 2 + x 2 、x 2 − a 2 \sqrt{x^2 - a^2} x 2 − a 2 三类常见根式结构的标准三角代换。计算与回代 :学习代换后的积分计算,以及如何将关于 t t t 的结果最终表示为关于 x x x 的函数。定义域考量 :认识到代换过程中定义域匹配的重要性,以保证代换的可逆性与根式开方的正负号确定。方法原理与步骤 第二换元法的思路与第一换元法恰好相反。当我们面对一个不易直接求解的积分 ∫ f ( x ) d x \int f(x) , dx ∫ f ( x ) d x 时,我们主动地 引入一个新的变量 t t t ,令原来的积分变量 x x x 等于 t t t 的某个函数: x = ϕ ( t ) x = \phi(t) x = ϕ ( t ) 其中,我们要求函数 ϕ ( t ) \phi(t) ϕ ( t ) 是可导的 ,并且存在反函数 t = ϕ − 1 ( x ) t = \phi^{-1}(x) t = ϕ − 1 ( x ) 。这个要求保证了代换的可逆性,使得我们最终能将结果用 x x x 表示。
进行代换 x = ϕ ( t ) x = \phi(t) x = ϕ ( t ) 后,我们有 d x = ϕ ′ ( t ) d t dx = \phi’(t) , dt d x = ϕ ′ ( t ) d t 。于是原积分变为: ∫ f ( x ) d x = ∫ f ( ϕ ( t ) ) ⋅ ϕ ′ ( t ) d t \int f(x) , dx = \int f(\phi(t)) \cdot \phi’(t) , dt ∫ f ( x ) d x = ∫ f ( ϕ ( t )) ⋅ ϕ ′ ( t ) d t 我们的目标是,右边的这个关于 t t t 的积分 ∫ g ( t ) d t \int g(t) , dt ∫ g ( t ) d t 比原积分更容易求解 。假设我们求出了它的原函数 G ( t ) + C G(t) + C G ( t ) + C ,那么最后一步就是通过反函数 t = ϕ − 1 ( x ) t = \phi^{-1}(x) t = ϕ − 1 ( x ) 将变量回代: ∫ f ( x ) d x = G ( ϕ − 1 ( x ) ) + C \int f(x) , dx = G(\phi^{-1}(x)) + C ∫ f ( x ) d x = G ( ϕ − 1 ( x )) + C
步骤总结 :
选择代换 :根据被积函数 f ( x ) f(x) f ( x ) 的结构,选择合适的代换 x = ϕ ( t ) x = \phi(t) x = ϕ ( t ) 。计算微分 :求出微分 d x = ϕ ′ ( t ) d t dx = \phi’(t) , dt d x = ϕ ′ ( t ) d t 。代入积分 :将 x x x 和 d x dx d x 全部用 t t t 表示,得到新积分 ∫ g ( t ) d t \int g(t) , dt ∫ g ( t ) d t 。求解新积分 :计算 G ( t ) = ∫ g ( t ) d t G(t) = \int g(t) , dt G ( t ) = ∫ g ( t ) d t 。变量回代 :利用 t = ϕ − 1 ( x ) t = \phi^{-1}(x) t = ϕ − 1 ( x ) ,将结果 G ( t ) + C G(t) + C G ( t ) + C 写回关于 x x x 的表达式。与第一换元法“天马行空”的凑微分思维不同,第二换元法有几种非常固定的“套路”,其中最经典、最常用的就是三角换元法 。
三角换元法(一):a 2 − x 2 \sqrt{a^2 - x^2} a 2 − x 2 <path d=“M95,702 c-2.7,0,-7.17,-2.7,-13.5,-8c-5.8,-5.3,-9.5,-10,-9.5,-14 c0,-2,0.3,-3.3,1,-4c1.3,-2.7,23.83,-20.7,67.5,-54 c44.2,-33.3,65.8,-50.3,66.5,-51c1.3,-1.3,3,-2,5,-2c4.7,0,8.7,3.3,12,10 s173,378,173,378c0.7,0,35.3,-71,104,-213c68.7,-142,137.5,-285,206.5,-429 c69,-144,104.5,-217.7,106.5,-221 l0 -0 c5.3,-9.3,12,-14,20,-14 H400000v40H845.2724 s-225.272,467,-225.272,467s-235,486,-235,486c-2.7,4.7,-9,7,-19,7 c-6,0,-10,-1,-12,-3s-194,-422,-194,-422s-65,47,-65,47z M834 80h400000v40h-400000z”/> 型
考虑积分 ∫ a 2 − x 2 d x \int \sqrt{a^2 - x^2} , dx ∫ a 2 − x 2 d x ,其中 a > 0 a > 0 a > 0 。被积函数 a 2 − x 2 \sqrt{a^2 - x^2} a 2 − x 2 让人联想到半径为 a a a 的上半圆的方程 y = a 2 − x 2 y = \sqrt{a^2 - x^2} y = a 2 − x 2 。在单位圆 (a = 1 a=1 a = 1 ) 中,这正是 sin 2 t + cos 2 t = 1 \sin^2 t + \cos^2 t = 1 sin 2 t + cos 2 t = 1 的关系。这提示我们可以使用三角恒等式来消去根号。
标准代换 :令 x = a sin t x = a \sin t x = a sin t 。这里也可以令 x = a cos t x = a \cos t x = a cos t ,但通常使用正弦。 为了确保代换 x = a sin t x = a \sin t x = a sin t 是单调可逆的(即存在反函数),我们需要限制 t t t 的取值范围。由于 x ∈ [ − a , a ] x \in [-a, a] x ∈ [ − a , a ] ,我们通常取 t ∈ ( − π 2 , π 2 ) t \in (-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}) t ∈ ( − 2 π , 2 π ) 。在这个区间内,cos t > 0 \cos t > 0 cos t > 0 ,这有助于我们简化后续的根号运算。
进行代换:
x = a sin t x = a \sin t x = a sin t d x = a cos t d t dx = a \cos t , dt d x = a cos t d t a 2 − x 2 = a 2 − a 2 sin 2 t = a 2 cos 2 t = a ∣ cos t ∣ \sqrt{a^2 - x^2} = \sqrt{a^2 - a^2 \sin^2 t} = \sqrt{a^2 \cos^2 t} = a |\cos t| a 2 − x 2 = a 2 − a 2 sin 2 t = a 2 cos 2 t = a ∣ cos t ∣ 由于我们限定 t ∈ ( − π 2 , π 2 ) t \in (-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}) t ∈ ( − 2 π , 2 π ) ,有 cos t > 0 \cos t > 0 cos t > 0 ,因此 ∣ cos t ∣ = cos t |\cos t| = \cos t ∣ cos t ∣ = cos t 。于是原积分化为: ∫ a 2 − x 2 d x = ∫ ( a cos t ) ⋅ ( a cos t d t ) = a 2 ∫ cos 2 t d t \begin{aligned} \int \sqrt{a^2 - x^2} , dx &= \int (a \cos t) \cdot (a \cos t , dt) \ &= a^2 \int \cos^2 t , dt \end{aligned} ∫ a 2 − x 2 d x = ∫ ( a cos t ) ⋅ ( a cos t d t ) = a 2 ∫ cos 2 t d t
接下来计算 ∫ cos 2 t d t \int \cos^2 t , dt ∫ cos 2 t d t 。利用三角降幂公式 cos 2 t = 1 + cos 2 t 2 \cos^2 t = \frac{1 + \cos 2t}{2} cos 2 t = 2 1 + c o s 2 t : a 2 ∫ cos 2 t d t = a 2 ∫ 1 + cos 2 t 2 d t = a 2 2 ∫ ( 1 + cos 2 t ) d t = a 2 2 ( t + 1 2 sin 2 t ) + C = a 2 2 t + a 2 4 sin 2 t + C \begin{aligned} a^2 \int \cos^2 t , dt &= a^2 \int \frac{1 + \cos 2t}{2} , dt \ &= \frac{a^2}{2} \int (1 + \cos 2t) , dt \ &= \frac{a^2}{2} \left( t + \frac{1}{2} \sin 2t \right) + C \ &= \frac{a^2}{2} t + \frac{a^2}{4} \sin 2t + C \end{aligned} a 2 ∫ cos 2 t d t = a 2 ∫ 2 1 + cos 2 t d t = 2 a 2 ∫ ( 1 + cos 2 t ) d t = 2 a 2 ( t + 2 1 sin 2 t ) + C = 2 a 2 t + 4 a 2 sin 2 t + C
再利用倍角公式 sin 2 t = 2 sin t cos t \sin 2t = 2 \sin t \cos t sin 2 t = 2 sin t cos t ,得到: 原式 = a 2 2 t + a 2 2 sin t cos t + C \text{原式} = \frac{a^2}{2} t + \frac{a^2}{2} \sin t \cos t + C 原式 = 2 a 2 t + 2 a 2 sin t cos t + C
最后,我们需要将变量 t t t 回代为 x x x 。
由 x = a sin t x = a \sin t x = a sin t ,得 sin t = x a \sin t = \frac{x}{a} sin t = a x ,且 t = arcsin ( x a ) t = \arcsin(\frac{x}{a}) t = arcsin ( a x ) 。 在 t ∈ ( − π 2 , π 2 ) t \in (-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}) t ∈ ( − 2 π , 2 π ) 内,cos t = 1 − sin 2 t = 1 − ( x a ) 2 = a 2 − x 2 a \cos t = \sqrt{1 - \sin^2 t} = \sqrt{1 - (\frac{x}{a})^2} = \frac{\sqrt{a^2 - x^2}}{a} cos t = 1 − sin 2 t = 1 − ( a x ) 2 = a a 2 − x 2 。 代入上式: ∫ a 2 − x 2 d x = a 2 2 arcsin ( x a ) + a 2 2 ⋅ x a ⋅ a 2 − x 2 a + C = a 2 2 arcsin ( x a ) + x 2 a 2 − x 2 + C \begin{aligned} \int \sqrt{a^2 - x^2} , dx &= \frac{a^2}{2} \arcsin\left(\frac{x}{a}\right) + \frac{a^2}{2} \cdot \frac{x}{a} \cdot \frac{\sqrt{a^2 - x^2}}{a} + C \ &= \frac{a^2}{2} \arcsin\left(\frac{x}{a}\right) + \frac{x}{2} \sqrt{a^2 - x^2} + C \end{aligned} ∫ a 2 − x 2 d x = 2 a 2 arcsin ( a x ) + 2 a 2 ⋅ a x ⋅ a a 2 − x 2 + C = 2 a 2 arcsin ( a x ) + 2 x a 2 − x 2 + C
这是一个非常重要的积分公式,建议熟记。
import sympy as sp
# 使用 sympy 验证积分公式
x, a = sp.symbols( 'x a' , positive = True , real = True )
expr = sp.sqrt(a ** 2 - x ** 2 )
integral_result = sp.integrate(expr, x)
print ( "Sympy 计算的积分结果:" )
sp.pprint(integral_result)
print ( " \n 与我们推导的公式对比:" )
our_result = (a ** 2 / 2 ) * sp.asin(x / a) + (x / 2 ) * sp.sqrt(a ** 2 - x ** 2 )
print ( "两者之差为:" )
sp.pprint(sp.simplify(integral_result - our_result))
# 输出应为常数,验证公式正确性 三角换元法(二):a 2 + x 2 \sqrt{a^2 + x^2} a 2 + x 2 <path d=“M95,702 c-2.7,0,-7.17,-2.7,-13.5,-8c-5.8,-5.3,-9.5,-10,-9.5,-14 c0,-2,0.3,-3.3,1,-4c1.3,-2.7,23.83,-20.7,67.5,-54 c44.2,-33.3,65.8,-50.3,66.5,-51c1.3,-1.3,3,-2,5,-2c4.7,0,8.7,3.3,12,10 s173,378,173,378c0.7,0,35.3,-71,104,-213c68.7,-142,137.5,-285,206.5,-429 c69,-144,104.5,-217.7,106.5,-221 l0 -0 c5.3,-9.3,12,-14,20,-14 H400000v40H845.2724 s-225.272,467,-225.272,467s-235,486,-235,486c-2.7,4.7,-9,7,-19,7 c-6,0,-10,-1,-12,-3s-194,-422,-194,-422s-65,47,-65,47z M834 80h400000v40h-400000z”/> 型
现在考虑积分 ∫ 1 a 2 + x 2 d x \int \frac{1}{\sqrt{a^2 + x^2}} , dx ∫ a 2 + x 2 1 d x 。被积函数中的 a 2 + x 2 a^2 + x^2 a 2 + x 2 让人联想到恒等式 1 + tan 2 t = sec 2 t 1 + \tan^2 t = \sec^2 t 1 + tan 2 t = sec 2 t 。
标准代换 :令 x = a tan t x = a \tan t x = a tan t 。 为了确保可逆性,通常取 t ∈ ( − π 2 , π 2 ) t \in (-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}) t ∈ ( − 2 π , 2 π ) 。在此区间内,sec t > 0 \sec t > 0 sec t > 0 。
进行代换:
x = a tan t x = a \tan t x = a tan t d x = a sec 2 t d t dx = a \sec^2 t , dt d x = a sec 2 t d t a 2 + x 2 = a 2 + a 2 tan 2 t = a 2 sec 2 t = a ∣ sec t ∣ = a sec t \sqrt{a^2 + x^2} = \sqrt{a^2 + a^2 \tan^2 t} = \sqrt{a^2 \sec^2 t} = a |\sec t| = a \sec t a 2 + x 2 = a 2 + a 2 tan 2 t = a 2 sec 2 t = a ∣ sec t ∣ = a sec t 于是原积分化为: ∫ 1 a 2 + x 2 d x = ∫ 1 a sec t ⋅ a sec 2 t d t = ∫ sec t d t \begin{aligned} \int \frac{1}{\sqrt{a^2 + x^2}} , dx &= \int \frac{1}{a \sec t} \cdot a \sec^2 t , dt \ &= \int \sec t , dt \end{aligned} ∫ a 2 + x 2 1 d x = ∫ a sec t 1 ⋅ a sec 2 t d t = ∫ sec t d t
积分 ∫ sec t d t \int \sec t , dt ∫ sec t d t 是一个需要记忆的结论。其推导过程涉及一些技巧(如分子分母同乘以 sec t + tan t \sec t + \tan t sec t + tan t ),结果为: ∫ sec t d t = ln ∣ sec t + tan t ∣ + C \int \sec t , dt = \ln |\sec t + \tan t| + C ∫ sec t d t = ln ∣ sec t + tan t ∣ + C
现在回代。由 x = a tan t x = a \tan t x = a tan t ,得 tan t = x a \tan t = \frac{x}{a} tan t = a x 。为求 sec t \sec t sec t ,利用 sec 2 t = 1 + tan 2 t \sec^2 t = 1 + \tan^2 t sec 2 t = 1 + tan 2 t ,得 sec t = 1 + ( x a ) 2 = a 2 + x 2 a \sec t = \sqrt{1 + (\frac{x}{a})^2} = \frac{\sqrt{a^2 + x^2}}{a} sec t = 1 + ( a x ) 2 = a a 2 + x 2 (取正号)。代入上式: ∫ 1 a 2 + x 2 d x = ln ∣ a 2 + x 2 a + x a ∣ + C = ln ∣ x + a 2 + x 2 ∣ − ln a + C = ln ∣ x + a 2 + x 2 ∣ + C 1 ( C 1 = C − ln a ) \begin{aligned} \int \frac{1}{\sqrt{a^2 + x^2}} , dx &= \ln \left| \frac{\sqrt{a^2 + x^2}}{a} + \frac{x}{a} \right| + C \ &= \ln \left| x + \sqrt{a^2 + x^2} \right| - \ln a + C \ &= \ln \left| x + \sqrt{a^2 + x^2} \right| + C_1 \quad (C_1 = C - \ln a) \end{aligned} ∫ a 2 + x 2 1 d x = ln a a 2 + x 2 + a x + C = ln x + a 2 + x 2 − ln a + C = ln x + a 2 + x 2 + C 1 ( C 1 = C − ln a )
通常我们忽略常数项的合并,直接记作: ∫ 1 a 2 + x 2 d x = ln ∣ x + a 2 + x 2 ∣ + C \int \frac{1}{\sqrt{a^2 + x^2}} , dx = \ln \left| x + \sqrt{a^2 + x^2} \right| + C ∫ a 2 + x 2 1 d x = ln x + a 2 + x 2 + C 这是一个极其重要的公式,在后续的微分方程和最优化问题中也会出现。
三角换元法(三):x 2 − a 2 \sqrt{x^2 - a^2} x 2 − a 2 <path d=“M95,702 c-2.7,0,-7.17,-2.7,-13.5,-8c-5.8,-5.3,-9.5,-10,-9.5,-14 c0,-2,0.3,-3.3,1,-4c1.3,-2.7,23.83,-20.7,67.5,-54 c44.2,-33.3,65.8,-50.3,66.5,-51c1.3,-1.3,3,-2,5,-2c4.7,0,8.7,3.3,12,10 s173,378,173,378c0.7,0,35.3,-71,104,-213c68.7,-142,137.5,-285,206.5,-429 c69,-144,104.5,-217.7,106.5,-221 l0 -0 c5.3,-9.3,12,-14,20,-14 H400000v40H845.2724 s-225.272,467,-225.272,467s-235,486,-235,486c-2.7,4.7,-9,7,-19,7 c-6,0,-10,-1,-12,-3s-194,-422,-194,-422s-65,47,-65,47z M834 80h400000v40h-400000z”/> 型
最后考虑 ∫ 1 x 2 − a 2 d x \int \frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} , dx ∫ x 2 − a 2 1 d x ,其中 a > 0 a > 0 a > 0 。这里需要特别注意,被积函数的定义域为 x > a x > a x > a 或 x < − a x < -a x < − a 。我们联想到恒等式 sec 2 t − 1 = tan 2 t \sec^2 t - 1 = \tan^2 t sec 2 t − 1 = tan 2 t 。
标准代换 :令 x = a sec t x = a \sec t x = a sec t 。 此时需要分情况讨论以保证 x x x 与 a sec t a \sec t a sec t 的符号和范围一致。
情况一:x > a x > a x > a 此时可取 t ∈ ( 0 , π 2 ) t \in (0, \frac{\pi}{2}) t ∈ ( 0 , 2 π ) 。在此区间内,sec t > 1 \sec t > 1 sec t > 1 ,且 tan t > 0 \tan t > 0 tan t > 0 。
x = a sec t x = a \sec t x = a sec t d x = a sec t tan t d t dx = a \sec t \tan t , dt d x = a sec t tan t d t x 2 − a 2 = a 2 sec 2 t − a 2 = a 2 tan 2 t = a ∣ tan t ∣ = a tan t \sqrt{x^2 - a^2} = \sqrt{a^2 \sec^2 t - a^2} = \sqrt{a^2 \tan^2 t} = a |\tan t| = a \tan t x 2 − a 2 = a 2 sec 2 t − a 2 = a 2 tan 2 t = a ∣ tan t ∣ = a tan t 原积分化为: ∫ 1 x 2 − a 2 d x = ∫ 1 a tan t ⋅ a sec t tan t d t = ∫ sec t d t = ln ∣ sec t + tan t ∣ + C \begin{aligned} \int \frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} , dx &= \int \frac{1}{a \tan t} \cdot a \sec t \tan t , dt \ &= \int \sec t , dt \ &= \ln |\sec t + \tan t| + C \end{aligned} ∫ x 2 − a 2 1 d x = ∫ a tan t 1 ⋅ a sec t tan t d t = ∫ sec t d t = ln ∣ sec t + tan t ∣ + C
回代:sec t = x a \sec t = \frac{x}{a} sec t = a x ,tan t = sec 2 t − 1 = x 2 − a 2 a \tan t = \sqrt{\sec^2 t - 1} = \frac{\sqrt{x^2 - a^2}}{a} tan t = sec 2 t − 1 = a x 2 − a 2 。代入得: ∫ 1 x 2 − a 2 d x = ln ∣ x a + x 2 − a 2 a ∣ + C = ln ∣ x + x 2 − a 2 ∣ + C 1 \int \frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} , dx = \ln \left| \frac{x}{a} + \frac{\sqrt{x^2 - a^2}}{a} \right| + C = \ln \left| x + \sqrt{x^2 - a^2} \right| + C_1 ∫ x 2 − a 2 1 d x = ln a x + a x 2 − a 2 + C = ln x + x 2 − a 2 + C 1
情况二:x < − a x < -a x < − a 此时 x x x 为负。我们可以令 x = − a sec t x = -a \sec t x = − a sec t ,其中 t ∈ ( 0 , π 2 ) t \in (0, \frac{\pi}{2}) t ∈ ( 0 , 2 π ) 。经过类似的推导(请自行练习),最终会得到与情况一完全相同 的结果。
因此,我们可以将两种情况统一写作: ∫ 1 x 2 − a 2 d x = ln ∣ x + x 2 − a 2 ∣ + C ( ∣ x ∣ > a ) \int \frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} , dx = \ln \left| x + \sqrt{x^2 - a^2} \right| + C \quad (|x| > a) ∫ x 2 − a 2 1 d x = ln x + x 2 − a 2 + C ( ∣ x ∣ > a )
📝 动手练一练 计算不定积分 ∫ x 2 9 − x 2 d x \int \frac{x^2}{\sqrt{9 - x^2}} , dx ∫ 9 − x 2 x 2 d x 。 提示:先利用三角换元 x = 3 sin t x = 3\sin t x = 3 sin t 消去根号,然后进行计算。
参考答案: 令 x = 3 sin t , d x = 3 cos t d t , t ∈ ( − π 2 , π 2 ) x = 3\sin t, , dx = 3\cos t , dt, , t \in (-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}) x = 3 sin t , d x = 3 cos t d t , t ∈ ( − 2 π , 2 π ) 。 9 − x 2 = 3 cos t \sqrt{9-x^2} = 3\cos t 9 − x 2 = 3 cos t 。 ∫ x 2 9 − x 2 d x = ∫ 9 sin 2 t 3 cos t ⋅ 3 cos t d t = 9 ∫ sin 2 t d t = 9 ∫ 1 − cos 2 t 2 d t = 9 2 ( t − 1 2 sin 2 t ) + C = 9 2 t − 9 4 sin 2 t + C = 9 2 t − 9 2 sin t cos t + C \begin{aligned} \int \frac{x^2}{\sqrt{9 - x^2}} , dx &= \int \frac{9\sin^2 t}{3\cos t} \cdot 3\cos t , dt \ &= 9 \int \sin^2 t , dt \ &= 9 \int \frac{1 - \cos 2t}{2} , dt \ &= \frac{9}{2} \left( t - \frac{1}{2}\sin 2t \right) + C \ &= \frac{9}{2} t - \frac{9}{4} \sin 2t + C \ &= \frac{9}{2} t - \frac{9}{2} \sin t \cos t + C \end{aligned} ∫ 9 − x 2 x 2 d x = ∫ 3 cos t 9 sin 2 t ⋅ 3 cos t d t = 9 ∫ sin 2 t d t = 9 ∫ 2 1 − cos 2 t d t = 2 9 ( t − 2 1 sin 2 t ) + C = 2 9 t − 4 9 sin 2 t + C = 2 9 t − 2 9 sin t cos t + C 回代:t = arcsin ( x 3 ) , sin t = x 3 , cos t = 9 − x 2 3 t = \arcsin(\frac{x}{3}), , \sin t = \frac{x}{3}, , \cos t = \frac{\sqrt{9-x^2}}{3} t = arcsin ( 3 x ) , sin t = 3 x , cos t = 3 9 − x 2 。 最终结果:9 2 arcsin ( x 3 ) − x 2 9 − x 2 + C \frac{9}{2} \arcsin(\frac{x}{3}) - \frac{x}{2} \sqrt{9-x^2} + C 2 9 arcsin ( 3 x ) − 2 x 9 − x 2 + C 。
利用公式,快速写出 ∫ 1 x 2 + 4 d x \int \frac{1}{\sqrt{x^2 + 4}} , dx ∫ x 2 + 4 1 d x 的结果。 提示:识别出 a = 2 a=2 a = 2 ,直接套用 a 2 + x 2 \sqrt{a^2+x^2} a 2 + x 2 型的积分公式。
参考答案: 根据公式 ∫ 1 a 2 + x 2 d x = ln ∣ x + x 2 + a 2 ∣ + C \int \frac{1}{\sqrt{a^2 + x^2}} , dx = \ln | x + \sqrt{x^2 + a^2} | + C ∫ a 2 + x 2 1 d x = ln ∣ x + x 2 + a 2 ∣ + C ,令 a = 2 a=2 a = 2 ,得: ∫ 1 x 2 + 4 d x = ln ∣ x + x 2 + 4 ∣ + C \int \frac{1}{\sqrt{x^2 + 4}} , dx = \ln | x + \sqrt{x^2 + 4} | + C ∫ x 2 + 4 1 d x = ln ∣ x + x 2 + 4 ∣ + C 。
本章小结 本节我们系统学习了不定积分的第二换元法,特别是其中应用最广泛的三角换元法。
要点回顾 :
核心思想 :通过设 x = ϕ ( t ) x = \phi(t) x = ϕ ( t ) 进行变量代换,将复杂积分化为易求积分,最后反解 t t t 回代。三角换元三大套路 :遇 a 2 − x 2 \sqrt{a^2 - x^2} a 2 − x 2 ,设 x = a sin t x = a\sin t x = a sin t 或 x = a cos t x = a\cos t x = a cos t 。 遇 a 2 + x 2 \sqrt{a^2 + x^2} a 2 + x 2 ,设 x = a tan t x = a\tan t x = a tan t 。 遇 x 2 − a 2 \sqrt{x^2 - a^2} x 2 − a 2 ,设 x = a sec t x = a\sec t x = a sec t (需注意定义域分段)。 关键公式 :推导并记忆了 ∫ a 2 − x 2 d x \int \sqrt{a^2 - x^2} , dx ∫ a 2 − x 2 d x 、∫ 1 x 2 ± a 2 d x \int \frac{1}{\sqrt{x^2 \pm a^2}} , dx ∫ x 2 ± a 2 1 d x 的结果,它们在后续学习中会频繁出现。注意事项 :代换时必须关注变量的取值范围,以保证代换函数的单调性(存在反函数)和根式开方的正负号。行动清单 :
推导一遍 :合上讲义,尝试独立推导一遍 ∫ 1 a 2 + x 2 d x \int \frac{1}{\sqrt{a^2 + x^2}} , dx ∫ a 2 + x 2 1 d x 的完整过程,直至得出对数形式的结果。分类练习 :寻找或构造包含 4 − x 2 \sqrt{4-x^2} 4 − x 2 、x 2 + 1 \sqrt{x^2+1} x 2 + 1 、x 2 − 9 \sqrt{x^2-9} x 2 − 9 的积分各一道,并用三角换元法求解,巩固对不同情形的判断。代码验证 :使用 Python 的 SymPy 库对你求解的练习题目进行验算,确保结果正确,并熟悉用工具辅助学习数学的方法。— 小象教研组